فیروزه کوبی

ظروف فیروزه کوبی روی مس

فیروزه کوبی تنها هنری از این خانواده است که در آن سنگ طبیعی روی فلز می‌نشیند. آن سطح آبی یکدستی که از دور می‌بینید، رنگ یا لعاب نیست؛ صدها قطعه ریز سنگ فیروزه است که یکی‌یکی کنار هم چیده شده‌اند.

در این صفحه گلدان، شکلات‌خوری، بشقاب و ست فیروزه کوبی اصفهان را می‌بینید که در بازار به آن‌ها مس و فیروزه هم گفته می‌شود. همه روی بدنه مس اجرا شده‌اند و در سایزهای مختلف از ۱۶ تا ۳۰ سانتی‌متر ساخته می‌شوند.

فیروزه کوبی چیست و چطور انجام می‌شود

اول بدنه مسی شکل می‌گیرد و سطحش آماده می‌شود. بعد استادکار قطعات ریز سنگ فیروزه را که اندازه‌های نامنظم دارند، مثل موزاییک کنار هم می‌چیند و روی بدنه می‌نشاند. این مرحله تماماً با دست و با ذره‌بین انجام می‌شود.

وقتی کل سطح پوشیده شد، فاصله‌های ریز بین سنگ‌ها پر و کل قطعه سنگ‌سایی و پولیش می‌شود تا سطح یکدست و صاف دربیاید. لبه‌های فلزی که دور کار را می‌گیرند و مرز بین بخش سنگ‌کاری‌شده و مس ساده را می‌سازند، در اصطلاح زه نام دارند.

کیفیت کار را از فشردگی سنگ‌ها می‌شناسند. هرچه قطعات ریزتر و چیدمان فشرده‌تر باشد، فاصله کمتری دیده می‌شود و کار گران‌تر است.

فیروزه از نیشابور، هنر از اصفهان

این پرتکرارترین سؤالی است که درباره این دسته پرسیده می‌شود و جوابش دو بخش دارد.

سنگ فیروزه عمدتاً از معادن نیشابور در خراسان می‌آید. فیروزه نیشابور شناخته‌شده‌ترین فیروزه جهان است و رنگ آبی آسمانی‌اش همان چیزی است که در ذهن همه ثبت شده.

هنر فیروزه کوبی اما در اصفهان شکل گرفته و همان‌جا هم مانده است. یعنی سنگ از خراسان می‌آید و در کارگاه‌های اصفهان روی مس نشانده می‌شود.

انتخاب سایز؛ مهم‌ترین تصمیم شما

در فیروزه کوبی، سایز بیشتر از هر عامل دیگری قیمت را تعیین می‌کند. دلیلش ساده است: سطح بزرگ‌تر یعنی سنگ بیشتر و ساعت کار دست بیشتر. این جدول از سفارش‌های واقعی درآمده است.

یک قاعده عملی: اگر گیرنده باید هدیه را با خودش ببرد، از ۲۰ سانتی بالاتر نروید. اگر قرار است روی میز یا کنسول بماند، سایز بزرگ‌تر ارزشش را دارد. گلدان جفتی هم انتخاب رایجی است چون دو قطعه قرینه جلوه‌ای بیشتر از یک قطعه بزرگ می‌سازند.

چه اقلامی فیروزه کوبی می‌شوند

گلدان فیروزه کوبی

پرفروش‌ترین قلم این دسته. بدنه بلند بیشترین سطح را به سنگ می‌دهد و در سایزهای مختلف ساخته می‌شود.

شکلات خوری فیروزه کوبی

کاربردی‌ترین گزینه. روی میز پذیرایی می‌ماند و برخلاف اقلام صرفاً تزیینی واقعاً استفاده می‌شود.

ست فیروزه کوبی

ترکیب گلدان و شکلات‌خوری یا بشقاب در یک جعبه. برای هدیه رسمی کامل‌تر از قطعه تکی است.

پک نفیس

قطعه فیروزه کوبی کنار اقلام دیگر در یک باکس اختصاصی، آماده تحویل به گیرنده.

بشقاب، کشکول و قندان هم با همین تکنیک ساخته می‌شوند و معمولاً در ترکیب ست ارائه می‌شوند.

فیروزه کوبی اصل را چطور تشخیص دهیم

در بازار، قطعاتی با خرده‌سنگ رنگ‌شده یا حتی رزین آبی هم به اسم فیروزه فروخته می‌شود. چهار چیز را نگاه کنید:

• رنگ نباید کاملاً یکدست باشد. سنگ طبیعی تفاوت رنگ جزئی دارد و رگه‌های تیره در آن دیده می‌شود. آبی یکنواخت و بی‌نقص، نشانه رنگ مصنوعی است.
• مرز قطعات را ببینید. در کار اصل هر قطعه لبه مستقل دارد و شکلش نامنظم است. قطعات هم‌اندازه و منظم یعنی ماشینی.
• فشردگی را بسنجید. هرچه فاصله پرشده بین سنگ‌ها کمتر دیده شود، کار مرغوب‌تر است.
• وزن را حس کنید. بدنه مس واقعی سنگین است. سبکی غیرمنتظره یعنی زیرکار آلومینیوم یا رزین است.

فیروزه کوبی برای هدیه سازمانی

بین چهار هنری که روی مس اجرا می‌شود، فیروزه کوبی از فاصله دور بیشترین جلوه را دارد. همین باعث می‌شود برای دو موقعیت بهتر از بقیه جواب بدهد.

مهمان خارجی. فیروزه ایران شناخته‌شده است و گیرنده خارجی معمولاً نامش را شنیده. هیچ قلم دیگری این‌قدر سریع منشأ خودش را معرفی نمی‌کند.

مناسبت نوروز. آبی فیروزه‌ای با سفره و فضای نوروز هماهنگ است و برای هدیه عید نوروز انتخاب پرتکراری است. برای این فصل زودتر اقدام کنید، چون کار دست است و ظرفیت تولید در اسفند پر می‌شود.

درباره لوگو: روی سطح سنگ‌کاری‌شده حک یا چاپ انجام نمی‌دهیم چون سنگ‌ها آسیب می‌بینند. لوگو روی پلاک فلزی درب جعبه یا کارت پیام داخل باکس اجرا می‌شود. اگر می‌خواهید لوگو مستقیم روی خود قطعه بنشیند، ظروف مس و پرداز تنها گزینه‌ای است که سطح صافش این اجازه را می‌دهد.

برای انتخاب بین چهار هنر، صفحه صنایع دستی مقایسه کامل دارد. ظروف خاتم کاری رسمی‌تر است و ظروف میناکاری پرنقش‌تر. ترکیب‌های رده مدیریتی هم در ست مدیریتی جمع شده و گزینه‌های عمومی‌تر در هدایای سازمانی.

نگهداری ظروف فیروزه کوبی

• داخل آب نگذارید. ماده‌ای که سنگ‌ها را نگه می‌دارد با رطوبت طولانی سست می‌شود و قطعات جدا می‌شوند.
• ضربه را جدی بگیرید. برخلاف مس که خم می‌شود، سنگ می‌پرد و جای خالی‌اش دیده می‌ماند.
• فقط دستمال خشک و نرم. از شوینده، الکل و مواد ساینده استفاده نکنید؛ رنگ فیروزه با مواد شیمیایی تغییر می‌کند.
• دور از حرارت مستقیم و آفتاب. نور شدید و مداوم رنگ سنگ را به مرور کدر می‌کند.
• برای گل طبیعی از ظرف شیشه‌ای داخلی استفاده کنید و آب را مستقیم داخل گلدان نریزید.